تحلیل نقاشی «شیرین و فرهاد» اثر حسین بهزاد

در این مقاله سعی داریم به تحلیل و بررسی نقاشی شیرین و فرهاد کوه کن اثر استاد حسین بهزاد بپردازیم. با ما در آکادمی رشیدی همراه باشید.

“” هنر نگارگری – تاریخچه، سبک ها و کاربردهای آن “” در مقاله ای جداگانه همه‌ی آنچه که باید از نگارگری و سبک‌های آن بدانید را برای شما هنر دوستان گفته‌ایم. جهت مطالعه مقاله جذاب هنر نگارگری کلیک کنید!!!!

در گالری اول موزه استاد حسین بهزاد، اثری به نام “شیرین و فرهاد کوه کن” با ابعاد 6.49 × 5.36 سانتیمتر به نمایش گذاشته شده است. این اثر در سبک مکاتب تبریز 1 و 2 به تصویر درآمده است. در ادامه توضیحاتی نسبت به این مکاتب برای شما ارائه میکنیم.

مکتب تبریز 1 به طرز خاصی از طبیعت الهام می‌گیرد؛ برای مثال، طراحی تنه‌های پیچیده و پر گره درختان و مناظر بریده‌شده. توجه به جزئیات در ترسیم گیاهان و اجزای بدن حیوانات، جنبش و حرکت بیشتر در نمایش صحنه‌ها به جای آرامش و سکون موجود در نقاشی سنتی ایرانی در این مکتب دیده می‌شود.

مکتب تبریز 2 با تأکید بر استفاده از رنگ‌های درخشان، پرمایه و متنوع، به دقت پرداخت به جزئیات، توجه به موضوعات درباری، نمایش صحنه‌های پرتحرک و مناظر طبیعی، ایجاد ترکیب‌های چند وجهی و شکست کادر به ویژگی‌های برجسته این مکتب تابلونگاری اشاره دارد.

در اثر “شیرین و فرهاد کوه کن”، استاد حسین بهزاد بخشی از داستان شیرین و فرهاد را به تصویر کشیده است. این اثر را در پنج صحنه نمایش داده است که این ویژگی فضاسازی چندزمانی، مخصوص مکتب تبریز 2 است. در سمت راست و جلوی تصویر، شیرین سوار بر اسب به همراه تعدادی ملازمان زن قرار دارد و در جلوی اسب، مردی با چوبی که در دست دارد فرهاد کوه کن را به او نشان می‌دهد.

توجه فرمایید که یکی از ویژگی‌های مکتب‌های نگارگری ایرانی، بزرگتر کشیدن افراد با اهمیت تر نسبت به دیگر اشخاص است. بنابراین، در این تابلو، شیرین با اسبی بزرگتر از سایر افراد حاضر در تصویر نمایش داده شده است.

در اثر “شیرین و فرهاد کوه کن”، شیرین لباسی بلند به رنگ نیلی با الگوهای گل و مرغ که در مکتب تبریز 2 این خصوصیت را رعایت می‌کند و دکمه‌هایی به رنگ طلایی پوشیده که بر روی لباس کتی رنگ کرم با حاشیه و سرآستین‌های چرمی به رنگ قهوه‌ای دیده می‌شود.

او کلاهی هم دارد که به رنگ نارنجی و طلایی با چند پر بر روی آن بر سر دارد. یکی از ملازمان نیز چتری را بر سر شیرین نگه داشته که دارای الگوهای هندسی به رنگ‌های قرمز، طلایی و آبی لاجوردی است و اسبی که شیرین بر آن نشسته است، سفید و جل روی آن قالیچه‌ای با الگوهای اسلیمی دارد. پوشش تمامی زنان نیز متشکل از لباسی بلند به رنگ‌های نیمه‌ آبی و نارنجی مایل به کرم، با الگوهای اسلیمی – ختایی و همچنین دستاری بلند به دور کمر و سربند‌ها و نیم‌تاج‌هایی بر سر دارند.

در زیر پای شیرین و همراهانش مزرعه‌ای پر از گل‌های کوچک به تصویر کشیده شده است و همچنین دو درخت بلند در زیر پای مرد راهنما حاضرند.

در صحنه دوم، در بخش بالا و سمت راست تصویر، پایین کوه‌های سنگی با رگه‌هایی از رنگ آبی و آجری نشان داده شده و چند ملازم و زن در کنار هشت اسب دیده می‌شوند.

در صحنه سوم نقاشی شیرین و فرهاد، در بخش بالا و وسط تصویر، پس زمینه نیز چوپانی با تکیه بر درختی استوار نشسته که نی می‌نوازد، در حالی که چهارده گوسفند نیز در حال چراندن همراه او هستند.

صحنه چهارم، در بخش چپ و بالا تصویر، نقاش فرهاد را نشان داده است که در حال حکاکی تصویر شیرین بر روی سنگ‌های صخره‌ای کوه می‌باشد. پوشش کوه از درختچه‌های کوتاه، خار و خاکستری است و در میان آنها تعدادی پرنده، گوزن و خرگوش نیز دیده می‌شود.

صحنه پنج و آخرین صحنه نقاشی شیرین و فرهاد، در سمت چپ پایین تصویر، دو درخت قرار دارد که بین آنها چوپانی همراه با هفت گوسفند، نه بز و یک سگ را در حال چراندن گله نمایش می‌دهد. همچنین، پرنده‌ها در حال پرواز در فراز کوه‌ها به تصویر کشیده شده‌اند.

دو نکته مهم در این اثر وجود دارد. اول استفاده از قوانین چشم‌انداز و تراکم (پرسپکتیو) که موجودات پس‌زمینه را کوچک و پیش‌زمینه را بزرگتر به تصویر می‌کشد و نقاش با این کار دوری و نزدیکی را به مخاطب القا می‌کند و دوم اینکه استفاده از رنگ‌های محدود و هماهنگ که بسیار جذاب بوده و باعث شده رنگ‌های اصلی تصویر آبی و سبز آبی باشند و آرامش و زیبایی خاصی را القا کنند.

نوشته شده توسط شرکت دیجیتال مارکتینگ فیبی لند