آموزش تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره

مقدمه

تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره همواره از طرف بسیاری از دانشمندان مورد بحث و بررسی قرار گرفته­ است. دانشمندان مختلف در حوزه ­های مختلف، به کاربردهای فراوان آن در جهان هستی پی برده ­اند و بسیاری از هنرمندان معتقدند که این تناسب، ماهیت زیبایی ­شناسانه دارد. و همین دلیل موجب کاربردهای زیاد این تناسب در بخش ­های مختلف هنرهای تجسمی از جمله نقاشی، معماری، عکاسی و … شده است.

در این مقاله از مجموعه مقالات آکادمی رشیدی با ما همراه باشید….

نمونه ­هایی از کاربرد این تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره در نقاشی و معماری را به ­ترتیب در تصویر 1 و 2، مشاهده می کنید. نقاشی، اثر نقاش فرانسوی ژرژ پیر سورا بوده و اثر معماری، بنای تاج محل در هندوستان را نمایش می­ دهد که هنرمندان بسیاری به رهبری استاد احمد لاهوری و استاد حمید لاهوری در طراحی و ساخت این بنا شرکت داشته ­اند.

به همین ترتیب تحقیقات دانشمندان بر روی چهره انسان، کاربرد این تناسب در بخش­ های مختلف چهره و رابطه‌­ی آن با زیبایی را به اثبات می­ رساند. البته لازم به ذکر است که این مقاله به هیچ عنوان قصد استانداردسازی چهره و رتبه­ بندی چهره انسان از لحاظ زیبایی را ندارد. چرا که به نظر می­ رسد که برخی از مطالب پزشکی، از این تناسبات برای سودجویی بهره می­ برند. اگر مطالعه‌­ی کوتاهی در مورد زیبایی­ شناسی داشته باشید، متوجه خواهید شد که مبحث زیبایی در ماهیت خود بسیار پیچیده می­ باشد.

“10 اصل کلی برای طراحی آناتومی انسان” : در این مقاله بلند، توضیحات و آموزش هایی راجب به طراحی آناتومی اعضای مختلف بدن انسان برای شما هنردوستان آورده‌ایم. جهت مطالعه مقاله کلیک کنید!!!

همان­طور که می ­دانید، چهره انسان ­ها به طور شگفت ­انگیزی متنوع بوده و همین تفاوت، موجب خاص بودن چهره هر فرد، و عامل شناخت وی به­ وسیله ابزار بصری انسان یعنی چشم­ هاست. در حالت کلی، یک الگوی مشترک در چهره­‌ی انسان، موجب تفاوت ما با جانداران دیگر است.

همچنین جزئیاتی موجب تفاوت­ های آشکاری در چهره زنان و مردان است. از طرفی چهره پدران و مادران در چهره فرزندانشان به صورت ژنتیکی تأثیر می­ گذارد و موجب شباهت فرزندان به والدینشان می ­شود. به علاوه، ما شاهد تشابه­ هایی در برخی جزئیات چهره ­های افراد یک منطقه­ و اقلیم جغرافیایی خاص هستیم که موجب شده ما بتوانیم حدس بزنیم که این چهره متعلق به کدام قاره یا محدوده­‌ی جغرافیایی است.

به­ طور مثال دو روانشناس به نام ­های لیزا دی­بروین و بن جونز، به وسیله­‌ی نرم ­افزاری تلاش کرده‌­اند که متوسط چهره­‌ی زنان در کشور های مختلف جهان را به ­دست آورند که برآمده از همان تشابه ­های ملیتی در چهره­ هاست.بخشی از نتایج مطالعات این دو روانشناس را در تصویر 3 مشاهده می­ کنید. اما شگفتی تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره انسان از این حد فراتر می ­رود و ظرافت جزئیات چهره به حدی است که با تمام این تشابهات، ما شاهد منحصر به فرد بودن چهره هر انسان هستیم. این تشابهات و تفاوت­ ها برگرفته از شکل اجزای صورت و تناسبات آن­ها با یکدیگر هستند.

نسبت طلایی

اگر یک پاره ­خط به ابعاد مشخص را به دو نیم تقسیم­ بندی کنید به طوری که رابطه ­ای همچون تصویر 4 در آن برقرار باشد، در واقع این پاره­ خط با نسبت طلایی تقسیم ­بندی شده است. بعدها پس از کشف دنباله­‌ی فیبوناچی در ریاضیات، دانشمندان متوجه شدند که نسبت­ های به دست آمده از اعداد کنار هم در این دنباله نزدیک به تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره بوده و به سمت آن میل می­ کند.

همچنین این دنباله دارای طرحواره ­ای است که با استفاده از چرخش مربع­ هایی به اضلاع اعداد این دنباله به حالتی خاص، ترسیم می­ شود (تصویر 5). در مقاله­‌ی “نسبت­ های طلایی در آناتومی بدن انسان” درباره­‌ی ارتباط نسبت طلایی با دنباله‌­ی فیبوناچی توضیحات مختصری داده شده است. اما در اینجا نتیجه­‌ی این ارتباط را در تصویر 5 می بینید.

تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره انسان

دانشمندان به تازگی به تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره را در جمجمه انسان پی برده ­اند. در تصویر 6 نسبت قوس پس سری همراه با قوس آهیان ه­ای جمجمه بر قوس پیشانی برابر 1.6 است که این نسبت به نسبت طلایی بسیار نزدیک است. همچنین تصویر 7 یک تصویر گرافیکی از تناسبات طلایی در بخش های مختلف جمجمه انسان، اثر هنرمند گرافیست Rachel Krohn را به نمایش گذاشته است. در این تصویر نسبت B/A و همچنین A+B/B برابر 1.618 می باشد.

برای شروع طراحی چهره انسان، تناسبات اولیه و مهمی وجود دارند که در تصویر 8 مشاهده می ­کنید. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه می ­توانید مقاله “طراحی آناتومی چهره” را مطالعه کنید. اما همان­طور که پیش­تر گفته شد، تناسبات طلایی را گاهاً در چهره انسان نیز می ­توان یافت.

البته یادآوری این نکته لازم است که چهره انسان ظرافت بسیار شگفت­ انگیزی دارد و با وجود تشابه­ هایی کلی، چهره هر انسان منحصر به فرد و مخصوص به خود است. و این تنوع شگفت­ آور مربوط به تفاوت­ های ظریفی در اجزای صورت و تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره با یکدیگر است. اما گاهاً تناسبات طلایی و یا نسبت­ های نزدیک به این عدد (1.618) را در بخش­ های مختلف چهره‌­ی افراد می ­­توان یافت. نمونه­ هایی از تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره را در چهره های در تصویر 9 مشاهده می ­کنید. شرح برخی از این تناسبات را می ­توانید در لیست زیر مطالعه کنید:

• نسبت “خط وسط ارتفاع چشم تا خط میانی لب” به “خط میانی لب تا زیر چانه”
• نسبت “زیر چانه تا زیر بینی” به “زیر بینی تا خط وسط چشم”
• نسبت “فاصله­ی مرکز چشم تا زیر چانه” به “فاصله­ی نقاط مرکزی دو چشم از هم”
• نسبت “فاصله­ی افقی دو طرف چشم” به “انتهای داخلی چشم تا وسط بینی”
• نسبت “ارتفاع گوش” به “عرض گوش” و …

نتیجه ­گیری

تا اینجا متوجه کاربرد فراوان تناسبات طلایی در طراحی آناتومی چهره در جهان هستی از کوچک­ترین­ اجزا تا موارد بسیار بزرگ شدیم. و متوجه شدیم که موارد بسیاری از این نسبت در بدن و چهره انسان نیز یافت می ­شود. همچنین با توجه به رابطه­‌ی این نسبت و نسبت­ های نزدیک به آن با بحث زیبایی­ شناسی، هنرمندان و طراحان می­ توانند در مواردی از این نسبت در آثار خود بهره­ بگیرند. همان­طور که در طول تاریخ نیز چنین بوده و در آثار بسیاری از هنرمندان و طراحان استفاده شده است.

نگارنده: آتوسا شعبانی

سئو شده توسط شرکت دیجیتال مارکتینگ فیبی لند